Với tinh thần ham học hỏi, sáng tạo và mong muốn vận dụng kiến thức vào thực tiễn, hai học sinh Nguyễn Đình Đua và Phạm Năng Minh Quang học sinh lớp 8B1 đã nghiên cứu và thực hiện dự án “Thùng bảo quản cá thông minh cảnh báo nhiệt độ (Smart Fish Storage Box with Temperature Alert System)”, tham gia cuộc thi khoa học kĩ thuật cấp trường hướng tới cuộc thi khoa học kĩ thuật cấp thành phố trong lĩnh vực kỹ thuật điện, điện tử với sự hướng dẫn của cô giáo Phạm Thị Trang và thầy giáo Nguyễn Đức Long.
Học sinh tham gia dự án
Dự án xuất phát từ nhu cầu thực tế của các hộ kinh doanh cá tại địa phương. Trong quá trình tìm hiểu tại chợ cá đầu mối và quan sát hoạt động kinh doanh cá của gia đình, các em nhận thấy việc kiểm tra nhiệt độ bên trong thùng bảo quản còn gặp nhiều bất tiện. Người sử dụng thường phải mở nắp thùng hoặc kiểm tra trực tiếp mới nắm được tình trạng bên trong. Việc theo dõi nhiệt độ chưa thường xuyên có thể khiến người kinh doanh chậm phát hiện khi nhiệt độ tăng cao, ảnh hưởng đến chất lượng cá và hiệu quả kinh tế. Từ thực tế đó, dưới sự hướng dẫn của cô Phạm Thị Trang và thầy Nguyễn Đức Long, hai học sinh đã xây dựng ý tưởng chế tạo thùng bảo quản cá thông minh, sử dụng cảm biến nhiệt độ kết hợp với bộ điều khiển ESP32, còi cảnh báo và giao diện theo dõi trên điện thoại thông minh.
Điểm nổi bật của sản phẩm là khả năng đo và hiển thị nhiệt độ bên trong thùng, cảnh báo khi nhiệt độ vượt ngưỡng cài đặt và tra cứu thông tin qua mã QR. Người dùng có thể kết nối điện thoại với thiết bị, theo dõi nhiệt độ, nhập các thông tin về lô cá như loại cá, mã lô, ngày đóng gói, hạn sử dụng, số lượng và ghi chú. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng thiết lập, giao diện chuyển sang trạng thái cảnh báo và còi phát tín hiệu nhắc người dùng kiểm tra điều kiện bảo quản. Trong quá trình chế tạo và thử nghiệm, các em đã từng bước hoàn thiện hộp thiết bị, bố trí đầu dò nhiệt độ, lắp đặt các bộ phận điện tử và xây dựng giao diện theo dõi trên điện thoại. Nhóm cũng tiến hành kiểm tra khả năng kết nối qua mã QR, nhập thông tin lô cá, thay đổi ngưỡng cảnh báo, thử còi và chức năng đếm ngược.
Chỉ báo pin, công tắc và đầu nối
Kiểm tra cách đặt bo xử lý và nguồn trong hộp
Hộp thiết bị hoàn thiện với nhãn QR ở mặt ngoài
Đầu dò đi qua nắp thùng
Nhập thông tin lô cá trên điện thoại
Giao diện hiển thị nhiệt độ, ngưỡng và trạng thái cảnh báo
Kết quả thử nghiệm cho thấy hệ thống có khả năng cập nhật sự thay đổi nhiệt độ tại đầu dò. Trong một lần thử, nhiệt độ hiển thị giảm từ 15,3°C xuống 4,3°C khi đầu dò được làm lạnh. Trạng thái trên giao diện chuyển từ “Nhiệt độ cao” sang “Bình thường” khi nhiệt độ xuống dưới ngưỡng thử nghiệm 15°C. Qua đó, nhóm bước đầu kiểm chứng được khả năng theo dõi nhiệt độ và phản hồi cảnh báo của mô hình.
Nhiệt độ 15,3°C, vượt ngưỡng 15,0°C
Nhiệt độ 4,3°C và trạng thái bình thường
Dự án không chỉ thể hiện khả năng vận dụng kiến thức khoa học, công nghệ vào giải quyết vấn đề thực tiễn mà còn góp phần rèn luyện cho học sinh tư duy sáng tạo, kỹ năng quan sát, nghiên cứu, thực hành và giải quyết vấn đề. Đặc biệt, việc lựa chọn vấn đề xuất phát từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại địa phương cho thấy ý thức gắn kết kiến thức trong nhà trường với đời sống của các em. Trong thời gian tới, nhóm dự kiến tiếp tục hoàn thiện sản phẩm thông qua việc kiểm tra độ chính xác của cảm biến bằng nhiệt kế tham chiếu, theo dõi thời lượng pin, lưu lịch sử nhiệt độ và cải tiến vị trí lắp đặt đầu dò. Đây là những bước cần thiết nhằm nâng cao độ tin cậy và khả năng ứng dụng của mô hình.
