Với tinh thần ham học hỏi, say mê khám phá khoa học và ý thức bảo vệ môi trường, hai học sinh Bùi Hữu Minh Nhật và Lã Thị Thúy Bình học sinh lớp 9A9 dưới sự hướng dẫn của cô giáo Vũ Thị Vân đã nghiên cứu và chế tạo sản phẩm “Nghiên cứu túi khử mùi, kiểm soát ẩm sinh học từ vỏ tỏi ứng dụng trong môi trường học đường”. Đây là dự án tham gia Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kĩ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học năm học 2026 – 2027, thể hiện sự sáng tạo và nỗ lực vận dụng kiến thức khoa học vào giải quyết những vấn đề gần gũi trong cuộc sống.
Trong sinh hoạt hằng ngày, vỏ tỏi thường bị bỏ đi sau khi chế biến thực phẩm. Trong khi đó, những không gian nhỏ, kín trong trường học như tủ giày, tủ cá nhân, cặp sách hay khu vực lưu trữ đồ dùng có thể xuất hiện mùi khó chịu và độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc phát triển. Xuất phát từ thực tế đó, nhóm nghiên cứu đã đặt ra câu hỏi: Liệu có thể tận dụng vỏ tỏi kết hợp với những vật liệu dễ tìm để tạo ra sản phẩm hỗ trợ khử mùi, kiểm soát độ ẩm, phù hợp với môi trường học đường hay không? Từ ý tưởng này, nhóm lựa chọn vỏ tỏi làm nguyên liệu chính, kết hợp với baking soda và than hoạt tính để chế tạo túi khử mùi, kiểm soát độ ẩm dạng khô. Sự kết hợp các nguyên liệu hướng tới tận dụng đặc tính của từng thành phần: vỏ tỏi là nguồn phụ phẩm thực vật, baking soda hỗ trợ giảm một số mùi khó chịu, còn than hoạt tính có khả năng hấp phụ các hợp chất gây mùi.
Dưới sự hướng dẫn của cô giáo Vũ Thị Vân, hai em Bùi Hữu Minh Nhật và Lã Thị Thúy Bình đã tiến hành tìm hiểu tài liệu, lựa chọn nguyên liệu, xây dựng công thức phối trộn và từng bước hoàn thiện mô hình sản phẩm. Quy trình chế tạo gồm các công đoạn chính: thu gom và làm sạch vỏ tỏi; phơi hoặc sấy khô; nghiền nhỏ, rây nguyên liệu; phối trộn với baking soda và than hoạt tính theo tỉ lệ nghiên cứu; cuối cùng đóng hỗn hợp vào túi vải không dệt hoặc túi lưới để tạo thành phẩm. Nhóm đã tiến hành thử nghiệm với công thức gồm 50 g vỏ tỏi, 25 g baking soda và 25 g than hoạt tính trong các hộp có điều kiện tương đương, đồng thời so sánh với mẫu đối chứng không sử dụng túi sản phẩm. Theo số liệu trong báo cáo, cường độ mùi ban đầu ở cả hai mẫu đều ở mức 4,5 điểm. Sau 3 giờ, mẫu đối chứng tăng lên 5 điểm, trong khi mẫu có túi sản phẩm ở mức 4 điểm. Sau 6 giờ, mẫu đối chứng vẫn ở mức 5 điểm, còn mẫu sử dụng túi sản phẩm giảm xuống 3,5 điểm. Kết quả bước đầu cho thấy sản phẩm có triển vọng hỗ trợ giảm cường độ mùi trong điều kiện thử nghiệm.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự án là khả năng tận dụng nguyên liệu dễ kiếm, quy trình chế tạo tương đối đơn giản và chi phí phù hợp. Theo báo cáo, tổng chi phí sản xuất 20 túi là 372.000 đồng, tương đương khoảng 19.000–20.000 đồng cho mỗi túi thành phẩm. Sản phẩm có thiết kế nhỏ gọn, thuận tiện đặt trong tủ giày, ngăn tủ cá nhân, cặp sách và các khu vực lưu trữ đồ dùng. Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ giảm mùi và kiểm soát độ ẩm, dự án còn góp phần nâng cao ý thức tận dụng phụ phẩm, giảm chất thải hữu cơ và hướng tới lối sống thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, nhóm cũng xác định cần tiếp tục thử nghiệm trong nhiều điều kiện khác nhau, cải tiến tỉ lệ phối trộn và thiết kế túi, đồng thời đánh giá khách quan hơn về hiệu quả giảm mùi, khả năng kiểm soát độ ẩm, độ bền và thời gian sử dụng của sản phẩm.
Không chỉ hướng tới tạo ra một sản phẩm có tính ứng dụng thực tiễn, dự án còn là cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức Khoa học tự nhiên vào giải quyết vấn đề trong đời sống. Quá trình nghiên cứu giúp các em rèn luyện tư duy logic, kĩ năng thực hành, khả năng quan sát, so sánh kết quả thực nghiệm và tinh thần kiên trì trong học tập.
